Nhưng
có lẽ câu hỏi mà tôi đang day dứt sẽ không có câu trả lời, ít nhất là
vào lúc này khi mà nỗi đau của 19 gia đình có người thân bị nạn trên
chuyến xe định mệnh vẫn còn đó, khi mà miền Trung thương yêu vẫn oằn
mình chống chọi với cái đói, cái rét giữa mênh mông biển nước. Và rồi
điều gì sẽ đến sau khi nước rút đi mang theo toàn bộ tài sản của những
người dân tội nghiệp? Họ sẽ tiếp tục sống như thế nào với hai bàn tay
trắng và những hậu quả để lại sau lũ?
Tôi
đọc lại bài viết một lần nữa, đọc cả những bình luận của độc giả để cố
gắng tìm cho mình một bằng chứng, một sự khẳng định rằng đáng lẽ họ
không phải chết như vậy. Và hình như tôi đã tìm thấy hơn cả một bằng
chứng, hơn cả một lời khẳng định cho cái lý rằng đáng lẽ 19 gia đình đó
không phải chịu nỗi đau lớn đến thế, đáng lẽ miền Trung ruột thịt không
tang thương đến thế….
Nhưng
khi nhận ra điều đó, tôi đã chẳng cảm thấy khá hơn, chẳng cảm thấy
thanh thản hơn là bao vì một nỗi day dứt khác lại vừa chợt đến: Trên đất
nước này vẫn còn có những cái chết oan uổng quá, vài hôm trước đây là
một phụ nữ chết trên đường chỉ vì cái nắp hố ga ở TP HCM, còn bây giờ là
19 con người vùi xác nơi sông sâu trên một chuyến xe định mệnh vì lũ ở
Hà Tĩnh.
Và
tôi quyết định viết, ít nhất là viết ra những gì mình nghĩ và sẻ chia
cũng là một cách để nỗi day dứt nguôi ngoai phần nào. Tôi sẽ viết về
những bằng chứng, những sự khẳng định đáng lẽ ra họ không phải chết như
vậy…
Suy ngẫm 1: … “Mưa
như tát nước vào mặt, hành khách thiu thiu ngủ, bỗng thấy nước ập vào,
xe nổi bồng bềnh rồi từ từ chìm nghỉm. Ai cũng hoảng sợ, tài xế kêu mọi
người bình tĩnh để đưa xe vào làn đường. Nhiều người bắt đầu kêu la
hoảng loạn. Rồi tài xế yêu cầu mọi người đập vỡ cửa kính. Ngay lập tức
hàng chục cánh tay cứ đấm thình thịch vào cửa nhưng không có kết quả.
Khi tài xế dùng chiếc cờ lê đập được kính thì một số người nhốn nháo
chui ra ngoài”, ông Lực kể.
Trong
bài viết có nói đây là chiếc xe có ghế nằm. Thông thường những chiếc xe
có ghế nằm (thường được gọi là xe VIP) được thiết kế kính cửa sổ liền
vào kết cấu của thân xe, và không có chốt cửa. Tức là chúng ta sẽ không
thể mở được cửa sổ theo cách thông thường và kính thường được thiết kế
khá dày và việc đập cửa kính bằng tay là việc gân như không thể.
Trong
trường hợp khẩn cấp, hành khách cần đập vỡ cửa kính để thoát khỏi xe họ
sẽ sử dụng những chiếc búa được trang bị theo xe và thông thường được
gắn vào thành xe bên trong khoang hành khách.
Những
chiếc búa đặc biệt này có đầu nhọn, chỉ cần dùng lực vừa đủ đầu nhọn
này sẽ làm kính xe bị rạn nứt và hành khách dễ dàng dùng lực của tay
hoặc chân làm vỡ kính. Một chiếc xe 45 chỗ, chỉ cần trang bị từ 2 đến 3
chiếc búa loại này là có thể nhanh chóng phá vỡ toàn bộ kính cửa sổ
trong thời gian ngắn nhất để tạo điều kiện cho hành khách thoát hiểm.
Ngoài
ra, việc xe được trang bị những chiếc búa như thế này còn giúp hành
khách kiểm soát nỗi sợ hãi và sự hoảng loạn thường là kẻ thù của chúng
ta trong những trường hợp khẩn cấp. Hành khách sẽ tự tin hơn và kiểm
soát tốt hơn vì ít ra trong tay họ có dụng cụ hỗ trợ thoát hiểm.
Búa
khẩn cấp thường được trang bị theo xe, đặc biệt là với những xe nhập từ
nước ngoài. Nhưng vì một lý do nào đó bị mất trong quá trình sử dụng và
không được thay thế.
Và
hình như trong ý thức của chúng ta, búa khẩn cấp chưa bao giờ là một
vật dụng quan trọng. Tài xế chẳng quan tâm nếu như búa khẩn cấp bị mất
và không được thay thế. Còn hành khách có những người thậm chí còn không
biết nó là cái gì khi vô tình nhìn thấy chúng gắn trên thành bên trong
khoang hành khách ở những chiếc xe vẫn còn được trang bị.
Tôi
chợt ước, giá như có những chiếc búa khẩn cấp này được trang bị cho
chuyến xe định mệnh kia và tài xế bình tĩnh hướng dẫn khách dùng búa để
phá vỡ cửa kính thì có lẽ họ đã không tuyệt vọng đến vậy khi dùng tay
đấm thình thịch vào cửa kính xe trong cơn hoảng loạn.
 | >
Bạn hãy nhớ trong ôtô có một vật dụng nhỏ bé nhưng rất quan trong: Đó
là búa khẩn cấp. Vật dụng nhỏ bé này có thể cứu tính mạng của bạn nếu có
sự cố cần thoát hiểm khẩn cấp khỏi xe. |
Suy ngẫm 2: “… Sau
khi chui ra khỏi xe, ông Lực kéo con trai và cháu gái ra theo. Cả ba
vật lộn một lúc thì cậu con trai hét lên: “Bố ơi con không biết bơi”, cô
cháu cũng than khóc: ‘cậu ơi, cứu cháu”. Vì không biết bơi nên cả hai
tiếp tục chui vào xe mặc ông Lực quát mắng, yêu cầu hai đưa chui ra
ngoài…”
Đây
là một sai lầm nghiêm trọng và đã trả giá bằng tính mạng của người con
trai 20 tuổi của ông Lực và cô cháu gái. Việc thoát được khỏi chiếc xe
đang chìm là yếu tố quyết định. Vì hoảng loạn do không biết bơi nên con
trai ông Lực và cô cháu gái dù đã thoát được ra ngoài đã tiếp tục chui
vào xe và bị chìm theo xe.
Tuy
nhiên, ai trong số chúng ta cũng có thể sẽ mắc phải sai lầm này, sẽ làm
lại đúng như những nạn nhân này nếu chúng ta không may ở trong hoàn
cảnh tương tự. Sự hoảng loạn và bản năng sống khi đối mặt với cái chết
sẽ dẫn đến những hành động không thể kiểm soát.
Năm
2000, khi tôi làm việc cho Công ty Dịch vụ kỹ thuật dầu khí (PTSC)
chúng tôi buộc phải tham dự và hoàn thành một khóa huấn luyện đặc biệt
có tên gọi là HUET (Helicopter Underwater Escape Training) để được phép
đi trên máy bay trực thăng bay ra các công trình biển ở ngoài khơi Vũng
Tàu. Khóa huấn luyện này giúp các học viên những kỹ năng thoát hiểm khỏi
khoang máy bay trực thăng nếu không may máy bay bị rơi xuống biển. Khi
thực tập bằng mô hình máy bay trực thăng tại hồ bơi khách sạn REX, thành
phố Vũng Tàu, tôi rất sợ và thú nhận với các giáo viên rằng tôi không
biết bơi. Và điều ngạc nhiên khi các giáo viên nói với tôi rằng các kỹ
năng thoát hiểm đều không yêu cầu khả năng bơi. Thậm chí họ còn nói nếu
không biết và không áp dụng những kỹ năng này thì biết bơi vẫn có thể
chết nếu gặp tai nạn. Và tôi, một bác sĩ mới ra trường và hoàn toàn
không biết bơi đã hoàn thành xuất sắc khóa huấn luyện và được cấp chứng
chỉ. Tôi đã thực hiện đúng ngay từ đầu 3 lần thoát hiểm từ mô hình máy
bay chìm dưới nước bằng 3 cách khác nhau.
| >
Bạn hãy dành thời gian học những kỹ năng sống sót trong những điều kiện
nguy hiểm, khẩn cấp. Bạn có thể tham gia những khóa đào tạo kỹ năng như
vậy hoặc truy cập những thông tin tương tự trên Internet. Hãy làm điều
đó ngay từ bây giờ hoặc là bạn sẽ phải hối tiếc trong một hoàn cảnh nào
đó sau này. Và lúc đó quá trễ để bạn học. |
|
Nếu
bạn truy cập Google và đánh dòng chữ: “How to escape from a sinking
car?” (Làm thế nào để thoát khỏi chiếc xe đang chìm) vào mục tìm kiếm.
Ngay lập tức Google cho hàng chục kết quả tìm kiếm và một trong những
kết quả mà tôi tìm thấy là bài viết hướng dẫn thoát hiểm khỏi chiếc xe
đang chìm. Bài viết bằng tiếng Anh có kèm theo video hướng dẫn. Và tôi
quyết định dịch bài viết sang tiếng Việt và gửi cho các bạn.
Bạn
nên nhớ, bạn có thể không có một khả năng nào đó, nhưng bạn hoàn toàn
có thể học được những kỹ năng. Không có khả năng là một điều đáng tiếc
nhưng thất bại vì không có kỹ năng là một điều không thể tha thứ.
Suy ngẫm 3: “…
Dọc đường đi, cả chủ xe lẫn hành khách đều bàn tán râm ran chuyện mưa
lũ lịch sử ở miền Trung. Xe chạy xuyên đêm, vượt qua đoạn ngập sâu trên
quốc lộ 1A từ thành phố Hà Tĩnh ra thị xã Hồng Lĩnh cũng là lúc trời gần
sáng…”
Nhìn
hình chụp Quốc lộ 1A nhiều đoạn chìm nghỉm dưới mặt nước và chỉ được
nhận ra nhờ 2 hàng cọc tiêu bên đường tôi thấy tiếc cho những nạn nhân.
Giá như tài xế ý thức được sự nguy hiểm khi quyết định tiếp tục hành
trình trong mưa gió và lũ lụt. Trong những điều kiện bất lợi về thời
tiết như vậy, có biết bao nhiêu nguy hiểm khác như: dây điện rơi, sạt lở
đất, hố sâu, cây đổ… Và nếu không bị lũ cuốn thì biết đâu lại có thể
gặp những tai nạn khác do những nguy hiểm nói trên gây ra. Và lại giá
như, giá như hành khách gây áp lực với tài xế để dừng hành trình hoặc có
thể tự quyết định dừng hành trình chờ nước rút xuống bớt. Bên cạnh việc
không ý thức được về những mối nguy hiểm hay thái độ bất chấp, coi
thường tính mạng của chính mình và hành khách trên xe, còn là việc không
tuân thủ hệ thống cảnh báo mà các cơ quan hữu quan đã đưa ra trên các
phương tiện thông tin đại chúng….
| >
Bạn hãy nhớ đừng bao giờ đặt cược tính mạng của mình vào sự may rủi. Vì
vậy hãy học thói quen không chấp nhận rủi ro cho sự an toàn của mình.
Và bạn cũng nên nhớ đừng bao giờ phó mặc tính mạng của mình vào sự phán
đoán rủi ro của người khác. Vì vậy hãy đánh giá rủi ro mọi lúc, mọi nơi
và quyết định hành động sớm. |
|
Theo
tin của báo Thanh Niên ngày 19/10 trong bài viết: “Tai nạn kinh hoàng
trong lũ dữ” thì từ chiều 17/10, công an đã tổ chức lực lượng, lập chốt
điều tiết giao thông tại các điểm ngập lụt trên QL1A. Tuy nhiên do lượng
xe quá đông, đặc biệt có nhiều xe khách đã cố tình vượt qua rào chắn
nên không thể ngăn chặn hết được…”. Và chiếc xe bị nạn là một trong
những xe đã cố tình vượt qua chốt kiểm tra.
Viết đến đây tôi lại tiếc cho họ. Giá như...
Những cái chết oan uổng và được báo trước nhưng không ai hành động để ngăn nó đừng xảy ra. Tiếc quá miền Trung ơi…
Suy ngẫm 4: Trách nhiệm của các cơ quan chức năng
Nhà
nước cũng như Chính quyền địa phương đã nỗ lực hết sức giúp đỡ miền
Trung vượt qua lũ dữ và khắc phục hậu quả sau lũ. Nếu không có sự giúp
đỡ và can thiệp kịp thời thì con số người chết và mất tích chắc chắn
không chỉ dừng ở con số 142” (theo trang nhất báo Thanh Niên ngày
19/10).
Tuy
nhiên, để xảy ra tình trạng xe khách vượt trạm kiểm soát để tiếp tục đi
vào vùng lũ và tai nạn kinh hoàng đã xảy ra với xe khách mang biển kiểm
soát 48K-5868 là điều không thể chấp nhận được. Trong khi ý thức về an
toàn của người dân còn hạn chế, thái độ bất chấp và coi thường tính mạng
của bản thân và người khác còn phổ biến trong đại đa số tầng lớp nhân
dân thì việc siết chặt kiểm soát, cương quyết xử lý các trường hợp vi
phạm và bắt buộc dừng ngay các hoạt động có thể gây nguy hiểm đến tài
sản, tính mạng của nhân dân là vô cùng cần thiết.
Cần
phải nghiêm túc xem xét trách nhiệm của lực lượng kiểm soát và điều
tiết giao thông huyện Nghi Xuân và thị xã Hồng Lĩnh nơi xảy ra tai nạn
để đảm bảo tính nghiêm minh và thực thi cảnh báo nguy hiểm của các cơ
quan chức năng.
Bác sĩ Quản Hồng Đức, Giám đốc điều hành công ty TNHH MTV Dòng Kẻ